Eenjarige bloemen

Wat betekent eenjarig eigenlijk?

Een eenjarige plant doorloopt zijn hele leven in een seizoen: hij komt op, groeit, bloeit, zet zaad en sterft af voor de winter. Dat klinkt kort, maar het is precies waarom eenjarigen zo dankbaar zijn. Ze investeren niets in wortels of hout die de winter door moeten en stoppen al hun energie in bloemen. Daardoor bloeien ze langer en overdadiger dan de meeste vaste planten.

Ter plaatse zaaien of eerst voorzaaien?

De meeste eenjarigen kun je gewoon ter plaatse zaaien, dus direct op de plek in de border waar ze moeten komen. Dat kan zodra de grond is opgewarmd, in de praktijk vanaf half april. Je hoeft dan niet te verspenen en de plant krijgt geen verhuisschok.

Voorzaaien binnen heeft één voordeel: je bent vier tot zes weken eerder aan de bloei toe. Dat is de moeite waard bij soorten met een lange aanloop, zoals Afrikaantjes en leeuwenbekjes. Zaai dan vanaf maart in potjes met zaaigrond en zet de plantjes na de laatste nachtvorst buiten, meestal half mei.

Uitdunnen en op afstand houden

Bij het zaaien komt er altijd meer op dan er kan blijven staan. Dun uit zodra de plantjes twee echte blaadjes hebben en houd de plantafstand aan die op het zakje staat. Bij te dicht staan blijven ze allemaal klein en krijg je meer last van meeldauw, omdat de lucht niet tussen het gewas door kan.

1. lage soorten tot 30 cm: vooraan in de border, plantafstand 15 tot 20 cm
2. middelhoge soorten van 40 tot 70 cm: middenin, plantafstand 25 tot 30 cm
3. hoge soorten vanaf 80 cm: achteraan, plantafstand 30 tot 40 cm

Hoe houd je ze aan de bloei?

Knip uitgebloeide bloemen weg voordat ze zaad zetten. Dat is de belangrijkste ingreep die er is bij eenjarigen. Zodra een plant zaad heeft gevormd, is zijn taak volbracht en stopt hij met bloeien. Blijf je uitgebloeide bloemen wegnemen, dan probeert hij het opnieuw en gaat de bloei door tot de eerste nachtvorst.

Met bemesten kun je voorzichtig zijn. Een eenjarige heeft niet veel nodig en te veel stikstof geeft vooral blad. Wil je bijmesten, doe dat dan halverwege het seizoen en houd het bescheiden.

Zaad oogsten voor volgend jaar

Laat aan het eind van de zomer een paar bloemen wel doorschieten en oogst het zaad als de zaaddozen droog en bruin zijn. Bewaar het koel en droog in een papieren zakje. Bij zaadvaste soorten krijg je het jaar erop dezelfde plant. Bij mengsels en gekweekte selecties kan het resultaat afwijken, want die zijn vaak gekruist.